Gitara akustyczna najczęściej ma sześć strun, ale nie jest to jedyna spotykana wersja. Jeżeli interesują cię takie tematy to Sprawdź, ile strun wybrać i poznaj różnice między modelami basów. W tym artykule wyjaśniam, jakie wyjątki można znaleźć, czym różnią się poszczególne instrumenty i skąd biorą się najczęstsze pomyłki. Dzięki temu łatwiej rozpoznasz, ile strun ma gitara, na której grasz lub którą planujesz kupić.
- Standardowa gitara akustyczna ma sześć strun.
- Gitara dwunastostrunowa ma sześć par, które dają pełniejsze brzmienie.
- Spotyka się też rzadsze modele ośmio- i dziesięciostrunowe oraz instrumenty z dodatkowymi strunami basowymi.
- Licz struny biegnące nad gryfem, nie klucze przy główce.
- Dobieraj struny do rodzaju i konstrukcji gitary; nie zakładaj stalowych do klasycznej.
- Przed grą sprawdź strojenie, a po wymianie nowych strun nastroj gitarę ponownie.
Standardowa gitara ma sześć strun, strojonych od najgrubszej do najcieńszej: E, A, D, G, H, E (mi, la, re, sol, si, mi). Sąsiednie struny dzieli zwykle czysta kwarta, czyli 5 półtonów; wyjątkiem jest przejście z G do H, które obejmuje 4 półtony. Każdy próg podwyższa dźwięk o pół tonu, a próg 12. daje oktawę względem pustej struny.
Najgrubsza, szósta struna E odpowiada za najniższe dźwięki, basowe podstawy akordów i ciężkie riffy. Piąta A oraz czwarta D uzupełniają niższe partie, a zarazem przydają się w akordach i melodiach. Środkowa struna G łączy niższy i wyższy rejestr, natomiast druga H i pierwsza E zapewniają jaśniejsze dźwięki, często wykorzystywane w melodiach, ozdobnikach i solówkach. Grubsze struny zwykle brzmią pełniej i mają większe napięcie, zaś cieńsze łatwiej podciągać i wykorzystywać w szybkich frazach.
Precyzyjne strojenie, które wydobywa czyste brzmienie gitary
Przed każdą sesją, próbą lub występem sprawdź strojenie, ponieważ nawet niewielkie odchylenie może zniekształcić akordy. Stroik elektroniczny ułatwia ustawienie właściwej wysokości dźwięku; potem zagraj kilka znanych akordów i sprawdź, czy brzmią czysto. Możesz też stroić struny względem siebie: dźwięk na 5. progu struny E powinien odpowiadać pustej strunie A. Tę zasadę stosuj dalej, z wyjątkiem pary G–H — tutaj porównaj pustą strunę H z dźwiękiem na 4. progu struny G.
Strój standardowy ułatwia naukę akordów, skal i dźwięków na gryfie, choć muzycy korzystają też ze strojów alternatywnych, takich jak drop D, open G, open E i DADGAD. Dzięki nim uzyskują inne współbrzmienia lub wygodniej grają wybrane utwory. Sama zaczynam od stroju standardowego, bo pomaga mi orientować się na gryfie; gdy gitara jest nastrojona, łatwiej skupić się na rytmie, czystym brzmieniu i pracy obu dłoni.
Ile strun ma gitara akustyczna i jakie są wyjątki?
Standardowa gitara akustyczna ma sześć strun, ale spotkasz też modele o innej liczbie. Poznaj ich układ, by właściwie wybrać instrument, nastroić go i przygotować do gry.
- Standard to sześć strun. Najczęściej stroi się je od najgrubszej do najcieńszej: E, A, D, G, H, E. Zapamiętaj nazwy i kolejność, a łatwiej nastroisz gitarę, wymienisz struny i nauczysz się akordów.
- Gitara dwunastostrunowa ma sześć par strun. W każdej parze struny brzmią unisono albo w oktawie, dzięki czemu instrument zyskuje pełniejsze, bardziej połyskujące brzmienie. Jednak dociskanie strun wymaga większej siły, a strojenie — większej precyzji.
- Rzadziej spotkasz modele ośmio- i dziesięciostrunowe. Niektóre gitary mają też dodatkowe struny basowe; należą do nich między innymi gitary barytonowe i harfowe. Przed zakupem sprawdź układ strun oraz przeznaczenie instrumentu, ponieważ liczba strun wpływa na sposób gry i dobór stroju.
- Nie licz kluczy zamiast strun. Klucze napinają struny, a ich rozmieszczenie zależy od modelu. Policz struny biegnące nad gryfem; w gitarze wielostrunowej sprawdź też, czy każda ma własny klucz i siodełko.
- Przed grą sprawdź strojenie. Użyj stroika, a następnie zagraj kilka znanych akordów. Sam odczyt stroika może nie wystarczyć, zwłaszcza w gitarze dwunastostrunowej, której pary wymagają precyzyjnego dostrojenia.
- Dobierz struny i ustawienie do instrumentu. Wybierz komplet odpowiedni do liczby strun i zaleceń producenta, a także wygodny w grze. Jeśli nie wiesz, jak wymienić struny lub wyregulować gitarę, skorzystaj z pomocy fachowca, bo nieprawidłowa regulacja może pogorszyć brzmienie i grywalność.
Gitara akustyczna dwunastostrunowa i inne nietypowe wyjątki
Gitara akustyczna dwunastostrunowa ma sześć par strun, z których dodatkowe zwykle stroi się w oktawie lub unisonie. Dzięki temu brzmi pełniej, jaśniej i lekko „chóralnie”, dlatego sprawdza się w folkowym biciu, szerokich akordach i solowych partiach. Wymaga jednak mocniejszego nacisku, więc zacznij od krótkich sesji i ustaw wygodną akcję strun.
Brzmienie zmienia także strój. DADGAD, open-G (DGDGBD) i open-E (EBEG#BE) pozwalają uzyskać szerokie akordy przy prostych chwytach, a drop-D dodaje ciężaru niskim dźwiękom, obniżając najgrubszą strunę o cały ton. Z kolei gitara barytonowa, dzięki dłuższej menzurze i niższemu strojowi, wypełnia przestrzeń między rejestrem gitary a basu. Czasem już jedna zmiana stroju podsuwa pomysł na cały utwór.
Bez progów, za to z brzmieniem, które płynie
Na gitarze bezprogowej wysokość dźwięku kontroluje się niemal jak na skrzypcach, a dodatkowe struny basowe rozszerzają skalę instrumentu w dół. Slide — szklana, metalowa lub ceramiczna rurka przesuwana po strunach — umożliwia płynne przechodzenie między dźwiękami. Spróbuj grać nią w stroju otwartym, wolnym tempie i z dbałością o intonację: subtelność często działa lepiej niż szybkie zagrywki.
Niezależnie od konstrukcji, nastrojony i wygodny instrument ułatwia grę. Przy nietypowym układzie strun lub stroju zapisz dźwięki, a pomysły nagrywaj telefonem. Eksperymentuj z grą palcami, kostką i dynamiką; czyste, mniej przesterowane brzmienie lepiej uwydatnia charakter instrumentu. Gdy ręce się męczą, zrób przerwę.
Ciekawostka: w gitarze dwunastostrunowej pary strun nie zawsze są strojone w oktawach — dwie najgrubsze pary często stroi się unisono, dzięki czemu niskie dźwięki pozostają pełne i nie stają się zbyt „rozmyte”.
Jak odróżnić gitarę akustyczną od klasycznej po strunach
Aby odróżnić gitarę akustyczną od klasycznej, sprawdź materiał strun, ich mocowanie i napięcie. Te cechy zwykle wystarczą, by rozpoznać instrument bez specjalistycznych narzędzi.
- Obejrzyj struny przy mostku. W gitarze klasycznej nylonowe struny zwykle mocuje się pętelkami. W akustycznej metalowe struny najczęściej blokują kołki lub inny system. To jedna z najłatwiejszych do zauważenia różnic.
- Sprawdź materiał strun. Struny nylonowe są gładkie i miękkie; trzy najniższe mogą mieć metalowe owijki, ale nylonowy rdzeń. Struny akustyczne są metalowe, często stalowe, twardsze i chłodniejsze w dotyku. Nie oceniaj ich wyłącznie po kolorze — owijki mogą wprowadzać w błąd.
- Porównaj grubość i napięcie. Nylonowe struny są na ogół grubsze i mniej napięte, więc łatwiej je docisnąć. Metalowe bywają cieńsze, mocniej napięte i stawiają większy opór. Różnice zależą jednak od grubości i rodzaju kompletu.
- Zwróć uwagę na odczucia podczas gry. Nylon jest łagodniejszy dla opuszków, natomiast metalowe struny mogą początkowo uwierać. Delikatnie je naciśnij i zagraj kilka dźwięków; nie szarp ich mocno, bo struny o dużym napięciu mogą pęknąć.
- Potwierdź rozpoznanie brzmieniem i konstrukcją. Gitara klasyczna zwykle brzmi cieplej i łagodniej, a akustyczna — jaśniej i głośniej. Sprawdź też, czy sposób mocowania pasuje do danego typu. Same struny nie przesądzają o rodzaju instrumentu, bo ktoś mógł go przerobić lub założyć niewłaściwy komplet.
Najczęstsze błędy początkujących przy liczeniu i wymianie strun
Standardowa gitara ma sześć strun, a ich grubość zapisuje się w calach, na przykład .010–.046. Najcieńsza struna wydaje najwyższy dźwięk, a najgrubsza — najniższy. Zanim założysz nowy komplet, rozłóż struny na stole, porównaj ich grubość i sprawdź oznaczenia na opakowaniu.
Dobierz komplet do rodzaju gitary: zestawy do instrumentów elektrycznych, akustycznych i klasycznych różnią się materiałem, konstrukcją oraz mocowaniem. Nie zakładaj stalowych strun na gitarę klasyczną, bo mogą uszkodzić jej konstrukcję. Sprawdź też menzurę i dotychczasową grubość strun; wyraźna zmiana może wymagać regulacji instrumentu.
Podczas wymiany zdejmuj struny pojedynczo, aby mostek i gryf zachowały stabilność. Jak już jesteśmy w temacie, sprawdź, z czego powstają struny gitarowe. Dzięki temu łatwiej porównasz nową strunę ze starą. Przy kluczu zostaw niewielki zapas, a następnie nawijaj strunę równo, bez krzyżowania zwojów. Przed montażem ułóż komplet według grubości — to prosty sposób, by uniknąć pomyłek.
Nowe struny bez fałszywych dźwięków i nieprzyjemnych niespodzianek
Po założeniu strun nastroić gitarę do standardowego stroju E–A–D–G–B–E, a następnie delikatnie rozciągnij każdą z nich palcami i ponownie sprawdź dźwięk. Nowe struny początkowo tracą strój, dlatego po kilku minutach trzeba je nastroić ponownie. Skorzystaj z tunera elektronicznego, a potem zagraj kilka znanych akordów, by sprawdzić, czy brzmią czysto.
Uważaj, by narzędziem nie porysować lakieru. Luźny koniec struny może brzęczeć lub zahaczać o dłoń, więc przytnij go po sprawdzeniu stroju, zostawiając krótki zapas. Chroń dłonie przed ostrymi końcówkami i myj je przed grą, ponieważ pot i brud przyspieszają zużycie metalu. Jeśli struna pęka przy kluczu lub mostku, sprawdź, czy krawędź nie jest ostra — samo założenie nowej struny może nie wystarczyć.
Zanim wyrzucisz stary komplet, porównaj jego grubość i mocowanie oraz sprawdź miejsce pęknięcia. Zapisz nazwę zestawu i datę wymiany, aby łatwiej dobrać struny następnym razem. Wymieniaj je spokojnie, kontroluj ich stan i dokładnie stroń gitarę, a unikniesz pośpiechu i pomyłek. Przeczytaj inny artykuł, w którym też była o tym mowa.
Warto wiedzieć, że oznaczenie .010–.046 zwykle podaje grubość pierwszej i szóstej struny, a nie wszystkich sześciu — pośrednie struny mają własne, stopniowo rosnące grubości.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Ile strun ma standardowa gitara akustyczna?Standardowa gitara akustyczna ma sześć strun, strojonych od najgrubszej do najcieńszej: E, A, D, G, H, E. Taki układ jest najczęściej spotykany i ułatwia naukę akordów oraz gryfu.
Czym różni się gitara akustyczna dwunastostrunowa od sześciostrunowej?Gitara dwunastostrunowa ma sześć par strun, strojonych unisono lub w oktawach, co daje pełniejsze, bardziej połyskujące brzmienie. Wymaga jednak mocniejszego dociskania strun i dokładniejszego strojenia.
Czy istnieją gitary akustyczne ośmio- lub dziesięciostrunowe?Tak, choć spotyka się je rzadziej niż modele sześcio- i dwunastostrunowe. Dostępne są także instrumenty z dodatkowymi strunami basowymi, na przykład gitary harfowe.
Jak prawidłowo policzyć struny w gitarze?Policz struny biegnące nad gryfem, zamiast kluczy, których rozmieszczenie zależy od konstrukcji instrumentu. W gitarze wielostrunowej sprawdź także, czy każda struna ma własny klucz i siodełko.
Jak odróżnić gitarę akustyczną od klasycznej po strunach?Gitara akustyczna zwykle ma metalowe struny mocowane przy mostku kołkami, a klasyczna — struny nylonowe mocowane pętelkami. Nie oceniaj instrumentu wyłącznie po wyglądzie strun, ponieważ mogły zostać wymienione na niewłaściwy komplet.
